nederlands  

Zoeken






Agrarisch natuurbeheer


Agrarisch natuurbeheer

In 2007 is voor deze boerderij met bijbehorende landbouwgrond in samenwerking met de Dienst Landelijk Gebied,  Provincie Overijssel, Gemeente Ommen, Groenvoorziening Avereest en de eigenaar een plan ontworpen voor de aanleg van Agrarisch natuurbeheer. Het doel van agrarisch natuurbeheer is om de samensmelting tussen landbouwgrond en natuurelementen weer mogelijk te maken, men denkt hierbij aan houtsingels, elzensingels, heggen, kikker- cq drinkpoelen voor het vee, geriefshoutbosje en solitaire bomen. Door het aanbrengen van deze landschapselementen wordt het evenwicht tussen landbouwgrond en de flora en fauna zoals deze in vroegere tijden was enigszins teruggehaald. Dus een goed leefklimaat voor mens en dier.

 

Houtsingels en elzensingels

Houtsingels en houtwallen zijn lijnvormige beplantingen met bomen en/of struiken. Deze elementen vormen vaak begrenzingen van percelen of zijn afscheidingen een andere functie. Grofweg kunnen twee typen worden onderscheiden: beplantingen die op een kunstmatige aarden wal staan (houtwal) en beplantingen die op dezelfde hoogte staan als het omringende land (houtsingel). De ouderdom van deze elementen varieert sterk. Houtwallen zijn vaak tijdens de ontginning aangelegd. Soms vond die ontginning in de Middeleeuwen plaats, op andere plaatsen in de 19e eeuw. Houtwallen liggen vooral op hogere (zand-)gronden, waar ze de vee- en wildwerende functie kregen die in het laagland de sloten hadden. Houtsingels liggen vooral in lagere gebieden, meestal parallel aan sloten. Sommige zijn eeuwenoud, andere zijn pas in de 20ste eeuw aangelegd.

 

Geriefshoutbosje

Geriefbosjes en andere beplantingsvormen met hakhoutbeheer dienden om hout te leveren voor de verkoop of voor dagelijks gebruik rond en in de boerderij. Zo leverden ze hout voor palen, voor gereedschapsstelen en stookhout. Eikenhakhout leverde bovendien run, een grondstof voor leerlooierijen. De elementen zijn gewoonlijk van het land gescheiden door een sloot, hek of afrastering, om te voorkomen dat vee in de aanplant komt. Veel bomen in hakhoutbeheer staan op elementen die oorspronkelijk om een andere reden zijn aangelegd, zoals een landscheiding, een kade of langs een weg. De termen geriefhout en hakhout worden hieronder door elkaar gebruikt. Een ander woord voor hakhout is strubbe. Hakhout komt in heel Nederland voor, en is al bekend uit de Middeleeuwen. Van sommige elementen is bekend dat ze al eeuwenlang op dezelfde plaats liggen.

 

Kikkerpoel

Op veel plaatsen in nederland komen kleine watertjes voor
die een cultuurhistorische betekenis hebben. Een klein water
heeft cultuurhistorische waarde wanneer een historisch gebruik beknd is, mogelijk met tastbare resten van dat gebruik. Gedacht kan worden aan het drenken of wassen van veen en toepassingen als bluswater of irrigatiewater. De termen "dobbe" en "poel"maar ook "ven" worden in regio's verschillend gebruikt. De door de mens gegraven poelen of dobben dateren waarschijnlijk uit de begintijd van de bewoning, of anders de begintijd van de landbouw, een jaar of zesduizend geleden. In de periode van de jagers en verzamelaars ligt aanleg van een water niet erg voor de hand. In gebieden waar vrijwel alleen zout water voorkomt is het graven van een zoetwaterbron een eerste levensbehoefte geweest. De kleine wateren geven kortom informatie over het ontstaan van het het landschap en het vroege gebruik door de mens van dat landschap. Ze geven bijvoorbeeld aan waar al vroeg vormen van veeteelt voorkwamen. Mede daardoor zijn ze verbonden met elementen als oude graslanden en oude bewoningsplaatsen, perceelsscheidingen, wildwallen, veedriften en tuinwallen. De landschappelijke waarde van kleine wateren is vaak groot. Ze zijn door hun vorm en de plaats waarop ze liggen een belangrijke factor voor de identiteit van een gebied. Kleine wateren spreken erg tot de verbeelding, dat blijkt ook uit de vele sagen en legenden die bestaan over wielen en vennen.

 

Solitaire  bomen

Bomen kunnen veel informatie geven over de geschiedenis van het landschap, ook solitaire bomen. Een alleenstaande boom in een veenweidegebied kan aangeven waar vroeger een geriefbosje heeft gelegen of waar ooit een boerderij heeft gestaan. Ook zijn dankzij fragmenten van bomenrijen soms nog tracés van verdwenen wegen, sloten heggen en houtwallen zichtbaar. Alleenstaande fruitbomen kunnen een herinnering zijn aan een uitgestrekte hoogstamboomgaard. Op oude kaarten is een nu versnipperd maar ooit aaneengesloten netwerk van landschapselementen vaak nog zichtbaar. Het gaat hier over alleenstaande bomen die op zích cultuurhistorische waarde hebben omdat ze een historische locatie aangeven, ter herdenking zijn geplant of herinneren aan een historisch gebruik van het landschap.

Gemengde haag

In de landbouw werden voor de uitvinding van het prikkeldraad hagen geplant. Hagen werden soms gecombineerd met muurtjes of hoogteverschillen. De hagen bestonden uit allerlei vooral inheemse planten (goedkoop), planten met stekels werden veel gebruikt waaronder de hondsroos, de egelantier en de meidoorn. Niet alleen zorgt een heg voor een goede afscheiding, in de heg vinden allerlei vogels, insecten, zoogdieren en reptielen een plek. Vanuit de heg vinden allerlei roofinsecten hun weg naar de gewassen en zorgen voor een stukje biologische bestrijding. Ook functioneren heggen als een ecologische verbindingszone. Heggen die meermaals per jaar gesnoeid worden, komen niet tot bloei en dragen bijgevolg geen vruchten.

Solitaire boomKikkerpoelElzensingelGemengde haagErfbosje


Downloads

Folder agrarisch natuurbeheer- doc bestand



Tags

agrarisch natuurbeheer - - - -

reageren reageren | beoordelen beoordelen | tell a friend tell a friend | printen printen